SISTEMATSKO ISPITIVANjE KVALITETA POVRŠINSKIH I PODZEMNIH VODA REPUBLIKE SRBIJE
Ispitivanje kvaliteta površinskih i podzemnih voda na teritoriji Republike Srbije sprovodi se po Programu sadržanom u Uredbi o sistematskom ispitivanju kvaliteta voda, koju početkom svake kalendarske godine donosi Vlada Republike Srbije, vodeći računa da budu ispoštovani kriterijumi za najcelishodnije vremensko i prostorno sagledavanje režima voda. Program definiše obim, vrstu i učestalost ispitivanja kvaliteta voda:
Ispitivanje kvaliteta voda vodotoka
Ispitivanje kvaliteta voda akumulacija
Ispitivanje kvaliteta voda izvorišta prvoga ranga
Ispitivanje kvaliteta voda podzemnih voda prve izdani
Ispitivanje kvaliteta sedimenta u rekama
Ispitivanje kvaliteta mulja u akumulacijama
Sistematsko praćenje kvalitativnih karakteristika površinskih i podzemnih voda vrši se u mreži hidroloških stanica za kvalitet voda, a podrazumeva uzorkovanje, fizičko-hemijske, hemijske, biološko-bakteriološke i radiološke analize voda u cilju identifikacije propisanih pokazatelja kvaliteta voda .
Za potrebe fizičko-hemijskih analiza na terenu, a prema definisanoj metodologiji, radnici Zavoda su opremljeni mobilnim terenskim laboratorijama. Na 12 kontrolnih profila, odnosno dnevno-izveštajnih stanica, formirane su stacionarne-terenske laboratorije za svakodnevnu analizu osnovnih fizičko-hemijskih pokazatelja kvaliteta, kao i detekciju isparljivih fenola u vodi reke Ibar.
Proširena hemijska, biološko-bakteriološka analiza i detekcija opasnih i štetnih materija u vodama reka, akumulacija i izvorišta, kao i podzemnim vodama vrši se u centralnoj laboratoriji Zavoda u Beogradu i laboratorija u Novom Sadu.
Uspostavljeni monitoring kvantiteta i kvaliteta površinskih i podzemnih voda rezultira značajnim brojem podataka koji se slivaju u bazu Hidrološkog informacionog sistema Zavoda.
Na bazi rezultata izvršenih fizičko-hemijskih, biološko-bakterioloških analiza i analiza radioaktivnosti, u toku kalendarske godine, vrši se ocena stanja kvaliteta površinskih i podzemnih voda u skladu sa: Uredbom o klasifikaciji voda međurepubličkih vodotoka, međudržavnih voda i voda obalnog mora Jugoslavije (Sl.list SFRJ 6/78) i Odlukom o MDK radionukleida i opasnih materija u međurepubličkim vodotocima, međudržavnim vodama i vodama obalnog mora jugoslavie (Sl.list SFRJ 8/78).
Uredbom o klasifikaciji voda, izvršena je opšta podela voda u klase prema njihovoj nameni i radi zaštite života u vodi kroz definisanje graničnih vrednosti osnovnih pokazatelja kvaliteta voda.
Razlikujemo četiri klase voda:
- I klasa, vode koje se u prirodnom stanju, uz eventualnu dezinfekciju, mogu upotrebqavati za piće i u prehrambenoj industriji, a površinske vode i za gajenje plemenitih vrsta riba (salmonide).
- II klasa, vode koje se u prirodnom stanju mogu upotrebljavati za kupanje i za rekreaciju građana, za sportove na vodi, za gajenje drugih vrsta riba (cipiride), ili vode koje se uz uobičajene metode obrade ( koagulacija, filtracija, dezinfekcija i sl. ) mogu upotrebljavati za piće i u prehrambenoj industriji.
- III klasa, vode koje se mogu upotrebljavati za navodnjavanje a posle uobičajenih metoda obrade i u industriji osim prehrambene.
- IV klasa, vode koje se mogu upotrebljavati za druge namene samo posle odgovarajuće obrade.
- VK stanje-van klasno stanje
Određivanje merodavnih vrednosti za pokazatelje, na bazi kojih se određuje klasa kvaliteta, vrši se na osnovu rezultata ispitivanja, i to :
1. ako je u toku jedne godine izvršeno više od 24 ispitivanja za merodavnu vrednost uzima se veličina iz statističke obrade koja odgovara 95% obezbeđenosti
2. ako je u toku jedne godine izvršeno manje od 24 ispitivanja, za merodavnu vrednost uzima se veličina aritmetičke sredine iz dve najnepovoljnije opažene vrednosti
Ћирилица
English